MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Luizen

Luizeninfestatie (pediculosis) is een infestatie van de huid door kleine, ongevleugelde insecten.

Luizen zijn nauwelijks met het blote oog waarneembare, ongevleugelde insecten die zich gemakkelijk van mens op mens verspreiden via lichamelijk contact en kleding of andere persoonlijke gebruiksvoorwerpen. Er zijn drie soorten luizen, die zich nestelen op verschillende plaatsen van het lichaam.

Hoofdluizen nestelen zich in het hoofdhaar. De verspreiding verloopt via lichamelijk contact en mogelijk door kammen, borstels, hoofddeksels en andere persoonlijke gebruiksvoorwerpen. Hoofdluis komt veel voor onder schoolkinderen uit alle lagen van de bevolking, maar minder vaak bij mensen van het negroïde ras.

Meestal komen kleerluizen voor bij mensen die onder slechte hygiënische omstandigheden of dicht op elkaar leven en werken. Kleerluizen leven in de naden van kledingstukken die de huid raken.

Schaamluizen (‘platjes'), die zich in de schaamstreek bevinden, verspreiden zich uitsluitend tijdens intiem lichamelijk contact. Deze luizen kunnen zich ook nestelen in borsthaar, okselhaar, baardhaar, wenkbrauwen en oogleden.

Luizen nader bekeken

Luizen nader bekeken

Op het lichaam kunnen drie soorten luizen voorkomen. Luizen kunnen 3 mm groot zijn.

Symptomen en diagnose

Luizen veroorzaken meestal intense jeuk in het aangetaste gebied. Door hevig krabben ontstaan vaak beschadigingen van de huid, waardoor bacteriële infecties kunnen ontstaan. Kinderen merken vaak niet eens op dat ze hoofdluis hebben of hebben alleen last van lichte irritatie van de hoofdhuid.

De luizen zelf zijn soms moeilijk op te sporen, maar hun eitjes zijn goed zichtbaar. Vrouwtjesluizen leggen glanzende, grijswitte eitjes (neten), die als zeer kleine bolletjes stevig onder aan de haren kleven. Bij een chronische infestatie van de hoofdhuid bevinden de neten zich ook verder weg van de hoofdhuid, afhankelijk van de duur van de aandoening.

Neten kunnen worden onderscheiden van andere vreemde aanklevingen aan de haarschacht doordat ze zeer stevig vastzitten. Volwassen kleerluizen en hun eitjes kunnen ook worden aangetroffen in de naden van kleding die dicht op de huid wordt gedragen.

Behandeling

Er bestaan verschillende doeltreffende geneesmiddelen tegen luizen, zowel op recept als vrij verkrijgbaar. Vrij verkrijgbare shampoos en crèmes met pyretrine en piperonylbutoxide worden plaatselijk aangebracht en na 10 minuten afgespoeld. Permetrine Handelsnaam
Loxazol
, op recept verkrijgbaar als vloeistof of crème, is ook doeltreffend. Lindaan Handelsnaam
lindaansmeersel
Linimentum lindani
, een op recept verkrijgbaar geneesmiddel dat als crème, lotion of shampoo kan worden gebruikt, doodt ook de luizen, maar is niet zo doeltreffend als de andere preparaten. Het gebruik wordt afgeraden bij kinderen vanwege mogelijke neurologische bijwerkingen. Malathion, een op recept verkrijgbaar geneesmiddel, doodt zowel volwassen luizen als de eitjes zeer doeltreffend, maar is niet het middel van eerste keus omdat het ontvlambaar is, onaangenaam ruikt en 8 tot 12 uur op de huid moet blijven zitten. Elke antiluisbehandeling moet binnen 7 tot 10 dagen worden herhaald om de luizen te doden die pas zijn uitgekomen. Vaak zijn verscheidene behandelingen nodig wanneer de kinderen het telkens weer aan elkaar doorgeven.

Na een behandeling met geneesmiddelen moeten de neten met de hand worden verwijderd, omdat niet alle neten door geneesmiddelen worden gedood en levende en dode neten niet van elkaar te onderscheiden zijn. Om de neten te verwijderen zijn een speciale kam met dunne tanden en een scherpe blik vereist. Omdat de neten zo stevig aan de haren vastzitten, zijn er speciale middelen in de handel om ze los te maken. De neten van kleerluizen worden vernietigd door eenvoudig de besmette kleding weg te gooien.

Bronnen van overdracht (kammen, hoofddeksels, kleding en beddengoed) dienen te worden ontsmet door wassen of chemisch reinigen.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Larva migrans cutanea

Volgende: Schurft

Illustraties
Tabellen
Disclaimer