MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Erythema nodosum

Erythema nodosum is een ontstekingsziekte die zachte, rode knobbels (noduli) onder de huid veroorzaakt, meestal op de schenen, maar soms ook op de armen en andere delen van het lichaam.

Erythema nodosum is nogal eens een symptoom van een andere aandoening of van overgevoeligheid voor een geneesmiddel. Jongvolwassenen, vooral vrouwen, zijn het meest vatbaar voor deze aandoening, die maanden- of jarenlang kan terugkomen. Erythema nodosum kan ook worden veroorzaakt door infectie met een bacterie, schimmel of virus.

Een streptokokkeninfectie is een van de meest voorkomende oorzaken van erythema nodosum, vooral bij kinderen. Sarcoïdose, colitis ulcerosa en allerlei geneesmiddelen, zoals sulfapreparaten en orale anticonceptiemiddelen, zijn andere veelvoorkomende oorzaken. Vermoedelijk zijn er nog tal van andere infecties en aandoeningen die de uitbarsting kunnen veroorzaken.

De knobbels van erythema nodosum verschijnen doorgaans op de schenen. De kleur verandert geleidelijk van roze in blauwachtig bruin. Koorts en gewrichtspijnen komen vaak voor. Soms zijn de lymfeklieren in de borst vergroot, hetgeen op een thoraxfoto kan worden waargenomen. De pijnlijke knobbels zetten de arts meestal op het spoor. Het onderzoek omvat een thoraxfoto, een bloedonderzoek en een huidbiopsie.

Behandeling

Het gebruik van geneesmiddelen die mogelijk erythema nodosum kunnen veroorzaken, wordt gestaakt en onderliggende infecties worden behandeld. Als de aandoening door een streptokokkeninfectie wordt veroorzaakt, worden gewoonlijk antibiotica gegeven, bijvoorbeeld penicilline of een cefalosporine.

De knobbels verdwijnen zonder behandeling in 3 tot 6 weken. Bedrust en een ontstekingsremmer uit de groep NSAID's kunnen de pijn ervan verzachten. Afzonderlijke knobbels kunnen ook worden behandeld door corticosteroïden in te spuiten. Een patiënt met veel knobbels krijgt soms corticosteroïden voorgeschreven om de pijn sneller te verzachten.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Erythema multiforme

Volgende: Granuloma annulare

Illustraties
Tabellen
Disclaimer