MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Candidiasis

Candidiasis (candidose) is een infectie die wordt veroorzaakt door gisten van het geslacht Candida, in het bijzonder Candida albicans.

Candida is onder normale omstandigheden aanwezig op de huid, in het darmkanaal en vaak in de vagina. Meestal veroorzaakt Candida in deze gebieden geen problemen. Soms kan de schimmel echter infectie van de huid (zie Schimmelinfecties van de huid: Introductie), het mondslijmvlies (zie Aandoeningen van lippen en tong: Aandoeningen van de tong) en (zie Parodontale ziekten: Gingivitis als gevolg van infecties) of de vagina (zie Vaginale infecties: Introductie) veroorzaken. Dergelijke infecties kunnen zich bij mensen met een gezond afweersysteem ontwikkelen, maar ze komen vaker of langduriger voor bij mensen met diabetes mellitus, kanker of aids en bij zwangere vrouwen. Candidiasis komt ook veel voor bij mensen die antibiotica krijgen, omdat de bacteriën die normaal in competitie met Candida leven, worden vernietigd en de schimmel ongecontroleerd kan groeien.

Sommige mensen, voornamelijk degenen met een verminderde afweer, ontwikkelen candidiasis die zich via het bloed naar andere delen van het lichaam verspreidt.

Symptomen en diagnose

Infectie van de mond (mondspruw of acute necrotiserende gingivitis) veroorzaakt het ontstaan van crèmeachtige witte pijnlijke plekken in de mond. Huidinfecties kunnen een branderige uitslag veroorzaken. Plekken in de slokdarm veroorzaken pijn bij het slikken.

Ernstiger infecties, zoals die van de hartkleppen, kunnen koorts, een hartgeruis en miltvergroting veroorzaken. Een infectie van het netvlies en delen in het oog kunnen blindheid veroorzaken. Een infectie van het bloed (candidasepsis) of een nier kan koorts, bloeddrukdaling (shock) en een afname van de urineproductie veroorzaken.

Veel Candida-infecties zijn duidelijk te herkennen aan de symptomen. Om de diagnose te bevestigen moeten de gistcellen echter in een huiduitstrijk onder een microscoop worden geïdentificeerd. Kweken van bloed of hersenvocht kunnen ook de aanwezigheid van de schimmel aantonen.

Prognose en behandeling

Candidiasis die alleen op de huid of in de mond of vagina optreedt, kan met antischimmelmiddelen worden behandeld die rechtstreeks op het geïnfecteerde gebied worden aangebracht (bijvoorbeeld clotrimazol Handelsnaam
Canesten
en nystatine Handelsnaam
Nystatine Labaz
). Een arts kan orale toediening van het antischimmelmiddel fluconazol Handelsnaam
Diflucan
Fungata
voorschrijven.

Candidiasis die zich door het gehele lichaam heeft verspreid, is een ernstige, progressieve en potentieel dodelijke infectie die in het verleden meestal met intraveneuze amfotericine B Handelsnaam
Fungizone
Amphocil
Ambisome
werd behandeld. Nieuwe mogelijkheden zijn: fluconazol Handelsnaam
Diflucan
Fungata
, caspofungine Handelsnaam
Cancidas
en voriconazol Handelsnaam
Vfend
, al moet met de meeste van deze geneesmiddelen nog ervaring worden opgebouwd.

Bepaalde medische aandoeningen, zoals diabetes mellitus, kunnen candidiasis verergeren. Bij mensen met diabetes mellitus draagt goede controle van de bloedglucosespiegel bij aan genezing van de infectie.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Blastomycose

Volgende: Coccidioïdomycose

Illustraties
Tabellen
Disclaimer