MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Beschadiging van de slokdarm

De slokdarm is tamelijk ongevoelig voor beschadiging, maar kan langzaam beschadigd raken door terugvloeiend maagzuur (gastro-oesofageale reflux) of, plotseling, door bijtende of zure stoffen, sommige irriterende geneesmiddelen, een scherp voorwerp of extreme druk. Extreme druk kan optreden tijdens hevig braken.

De plotseling optredende soorten beschadiging kunnen leiden tot pijn (vaak ervaren als een stekende pijn onder het borstbeen) en bloedingen (waarbij bloed wordt overgegeven of in de ontlasting aanwezig is). Er kan sprake zijn van flauwvallen, vooral als de slokdarm scheurt, waardoor bloed en voedsel in het mediastinum terechtkomen. Dit deel van de borst wordt aan de voorzijde begrensd door het borstbeen, aan de achterzijde door de wervelkolom, van boven door de ingang van de borstholte en van onderen door het middenrif.

Erosieve oesofagitis

Erosieve oesofagitis is een aandoening waarbij delen van de slokdarmbekleding zijn ontstoken en weggesleten.

De meest voorkomende oorzaak van erosieve oesofagitis is chronische maagzuurreflux. Corrosieve stoffen als schoonmaakmiddelen kunnen de slokdarm aantasten, hetzij door per abuis inslikken, hetzij door dit opzettelijk te doen in een poging tot zelfdoding. Sommige pillen, bijvoorbeeld acetylsalicylzuur Handelsnaam
Acetylsalicylzuur
Aspirine
Aspro
(aspirine) of andere niet-steroïde ontstekingsremmende preparaten (NSAID's), alendroninezuur, doxycycline Handelsnaam
Vibramycin
Dagracycline
Dumoxin
Unidox
Vibra‑S
en bepaalde grote ijzer- en kaliumtabletten, kunnen pijnlijke erosie veroorzaken als ze tijdelijk in de slokdarm blijven steken.

Erosieve oesofagitis wordt vastgesteld met behulp van oesofagoscopie. Als de erosie wordt veroorzaakt door een pil, kan de pil meestal worden weggespoeld met grote hoeveelheden water, waarna de pijn binnen enkele uren verdwijnt. In zeldzame gevallen blijft de door corrosieve stoffen of pillen veroorzaakte erosie bestaan, wat tot vernauwing van de slokdarm leidt.

Slokdarmlaceratie

Bij slokdarmlaceratie is sprake van een scheur die niet door de wand van de slokdarm heen gaat.

Laceratie van het onderste deel van de slokdarm en het bovenste deel van de maag als gevolg van hevig braken, kokhalzen of de hik wordt het ‘syndroom van Mallory-Weiss' genoemd. Het eerste symptoom is meestal bloeding uit een gescheurd bloedvat in de slokdarm. Het syndroom van Mallory-Weiss is verantwoordelijk voor ongeveer 5% van de bloedingen in het bovenste deel van het spijsverteringskanaal.

De diagnose wordt gesteld met behulp van oesofagoscopie of angiografie. De laceratie zelf is niet zichtbaar op een röntgenopname.

Bloedingen stoppen meestal vanzelf, maar een enkele keer moet het bloedende bloedvat door een chirurg worden afgebonden. De bloeding kan ook worden tegengegaan door tijdens de arteriografie vasopressine of epinefrine Handelsnaam
Epinefrine
Epipen
te injecteren (dit vermindert de bloedtoevoer naar het bloedende vat).

Slokdarmrupturen en ‑perforaties

Bij slokdarmrupturen en -perforaties is sprake van scheuren die door de wand van de slokdarm heen gaan. Een perforatie heeft duidelijke randen, een ruptuur niet.

Rupturen van de slokdarm worden meestal door hevig braken veroorzaakt. Perforaties kunnen ontstaan tijdens endoscopie (onderzoek van de slokdarm met een buigzame kijkbuis (zie Symptomen en diagnose van spijsverteringsstoornissen: Endoscopie)) of tijdens andere procedures waarbij instrumenten door de mond en de keel worden ingebracht. Een slokdarmruptuur of -perforatie leidt tot ontsteking van omringend weefsel in de borstholte en laat vocht tussen de vliezen (pleura) die de longen bekleden terechtkomen, een situatie die ‘pleura-effusie' wordt genoemd. (zie Aandoeningen van de longvliezen: Pleura-effusie)

Het risico van overlijden is zeer hoog, in het bijzonder bij slokdarmrupturen. Dit vereist onmiddellijk operatief ingrijpen om de slokdarm te herstellen en de omringende zone te draineren.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Abnormale voortstuwing van voedsel

Illustraties
Tabellen
Disclaimer