MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Verstopping van de slokdarm

De slokdarm kan vernauwd of volledig afgesloten zijn. In zeldzame gevallen is de oorzaak erfelijk (bijvoorbeeld bij aangeboren ringvormige vernauwingen ofwel stricturen). In de meeste gevallen is de oorzaak progressie van een verwonding aan de slokdarm of groei van een tumor. De slokdarm kan ook door voedsel of lichaamsvreemde voorwerpen worden afgesloten. Verwondingen die uiteindelijk tot verstopping leiden, kunnen het gevolg zijn van beschadiging veroorzaakt door herhaaldelijk terugvloeien van maagzuur (gastro-oesofageale reflux). Dit proces kan jaren duren. Een verwonding kan ook het gevolg zijn van schade veroorzaakt door gebruik van geneesmiddelen in pilvorm of inname van corrosieve (bijtende) stoffen (zie Slokdarmaandoeningen: Erosieve oesofagitis).

Een vernauwing kan ook worden veroorzaakt door druk tegen de buitenzijde van de slokdarm. Deze samendrukking kan een aantal oorzaken hebben, zoals vergroting van de linker boezem van het hart, een aorta-aneurysma, een slagader met een afwijkende vorm (dysphagia lusoria), een afwijkende schildklier, een benig uitgroeisel van de wervelkolom of kanker, meestal longkanker. Een andere ernstige oorzaak van vernauwing wordt gevormd door goedaardige (benigne) of kwaadaardige (maligne) slokdarmkanker.

Omdat al deze aandoeningen de doorsnede van de slokdarm verkleinen, hebben mensen met een van deze aandoeningen meestal moeilijkheden met het doorslikken van vast voedsel, vooral brood en vlees. De problemen met het doorslikken van vloeistoffen ontstaan veel later (of helemaal niet).

Doorgaans vindt röntgenonderzoek met bariumpap plaats om de oorzaak en locatie van de vernauwing of verstopping vast te stellen met hierna aanvullend een oesofagoscopie. De behandeling en het resultaat zijn afhankelijk van de oorzaak.

Ringvormige vernauwing onder in de slokdarm

Door een ringvormige vernauwing onder in de slokdarm (Schatzki-ring), die het gevolg is van chronische zuurbeschadiging, wordt het onderste deel van de slokdarm versmald.

Gewoonlijk heeft het onderste deel van de slokdarm een doorsnede van 4 tot 5 cm. De slokdarm kan echter worden vernauwd tot minder dan 1 cm door een strakke ring van weefsel, wat problemen kan veroorzaken bij het doorslikken van vaste stoffen. Dit verschijnsel kan op elke leeftijd voorkomen, maar doet zich meestal pas voor bij mensen ouder dan 25 jaar, omdat de zuurbeschadiging pas na verloop van tijd een ring kan doen ontstaan. De slikproblemen treden met tussenpozen op en worden vooral verergerd door het eten van vlees en droog brood. Vaak kan het probleem via röntgenonderzoek met bariumpap in beeld worden gebracht.

De symptomen kunnen doorgaans worden voorkomen door voedsel goed te kauwen en hierna slokjes water te drinken. De arts kan de vernauwing verhelpen door via de mond en keel een endoscoop (buigzame kijkbuis met toebehoren) in de slokdarm in te brengen. De arts kan tevens een dilatator (een zogeheten ‘bougie') gebruiken om de passage te verwijden. In zeldzame gevallen wordt de ringvormige vernauwing operatief geopend.

Slokdarmwebben

Slokdarmwebben (syndroom van Plummer-Vinson of syndroom van Paterson-Kelly of sideropenische dysfagie) zijn dunne vliezen die het bovenste derde deel van de slokdarm vanaf het slijmvliesoppervlak (mucosa) van de slokdarm doorkruisen.

Slokdarmwebben zijn zeldzaam en komen voornamelijk voor bij mensen met ernstige anemie als gevolg van onbehandeld ijzergebrek. Het is onbekend op welke wijze anemie tot het ontstaan van webben leidt. Vliezen in het bovenste deel van de slokdarm maken het doorgaans moeilijk om vaste stoffen door te slikken. Het probleem kan meestal het best worden vastgesteld met een röntgenfilm (een bewegende röntgenopname terwijl de patiënt barium inslikt).

Het web verdwijnt meestal nadat het ijzertekort is behandeld. Als dit niet het geval is, kan de arts het web met behulp van een dilatator of een endoscoop doorbreken.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Abnormale voortstuwing van voedsel

Illustraties
Tabellen
Disclaimer