MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Ernst van bijwerkingen

Er bestaat geen universele schaal voor het beschrijven of meten van de ernst van een bijwerking. De beoordeling is grotendeels subjectief. Reacties kunnen worden beschreven als licht, matig of ernstig.

Tot de bijwerkingen die meestal worden beschreven als lichte, weinig belangrijke reacties behoren maag-darmstoornissen, hoofdpijn, vermoeidheid, vage spierpijn, malaise (een algeheel gevoel van ziekte of onbehagen) en veranderingen in het slaappatroon. Voor de persoon die ze ondervindt kunnen dergelijke reacties echter zeer verontrustend zijn. Hierdoor kunnen ze minder bereid zijn om hun geneesmiddel volgens de aanwijzingen te gebruiken en wordt het doel van de behandeling mogelijk niet bereikt.

Reacties die meestal worden beschreven als licht worden door sommige personen als matig beschouwd als die persoon deze duidelijk ervaart als hinderlijk, verontrustend of onverdraaglijk. Aan deze lijst worden de volgende reacties toegevoegd: huiduitslag (vooral als deze uitgebreid en hardnekkig is), visusstoornissen (vooral bij contactlensdragers), tremoren, problemen met urineren (algemeen voorkomend bij veel geneesmiddelen bij oudere mannen), iedere waarneembare verandering in stemming of geestelijk functioneren en bepaalde veranderingen in de bloedbestanddelen, zoals een tijdelijke, omkeerbare afname van het aantal witte bloedcellen of van de bloedspiegels van sommige stoffen, zoals glucose.

Als zich lichte of matige bijwerkingen voordoen, hoeft dit niet per se te betekenen dat het gebruik van het geneesmiddel moet worden gestaakt, vooral niet als er geen geschikt alternatief is. Een arts zal echter waarschijnlijk de dosis, toedieningsfrequentie (aantal doses per dag) en het tijdstip van toediening (bijvoorbeeld voor of na maaltijden, 's morgens of voor het slapen gaan) opnieuw bekijken. Er kunnen andere geneesmiddelen worden gebruikt om de bijwerking tegen te gaan (zoals een laxeermiddel om obstipatie te verlichten).

Ernstige reacties zijn onder meer bijwerkingen die levensbedreigend kunnen zijn (zoals leverfalen of hartritmestoornissen), die leiden tot blijvende of aanzienlijke handicaps of ziekenhuisopname en die een geboortedefect veroorzaken. Ernstige reacties komen betrekkelijk zelden voor. Mensen bij wie een ernstige reactie ontstaat, moeten gewoonlijk het gebruik van het geneesmiddel staken en zich laten behandelen. Soms moeten artsen echter de toediening van geneesmiddelen met een hoog risico voortzetten (bijvoorbeeld in het geval van chemotherapie bij patiënten met kanker, of immunosuppressiva bij patiënten die een orgaantransplantatie ondergaan). Artsen zullen alle mogelijke middelen aanwenden om ernstige bijwerkingen te bestrijden.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Geneesmiddelallergieën

Illustraties
Tabellen
Disclaimer